W Muzeum Gazowni Warszawskiej podczas konferencji ORLEN Biomethane Meeting (16 czerwca 2026 r.) ogłoszono wyniki konkursu na najlepsze prace magisterskie i doktorskie dotyczące technologii biogazu i biometanu, organizowanego przez ORLEN. II miejsce w kategorii „Rozprawa doktorska” zdobyła dr inż. Ewelina Sobolewska.
Tematem nagrodzonej pracy było „Zastosowanie biomasy mikroglonów i grzybów do oczyszczania pofermentu z fermentacji beztlenowej i waloryzacja biomasy”. Promotorem wyróżnionej rozprawy, zrealizowanej w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej, był dr hab. inż. Sebastian Borowski, prof. PŁ.
Dr inż. Ewelina Sobolewska z nagrodą otrzymaną w konkursie
foto: arch. organizatora
Dr inż. Ewelina Sobolewska wyjaśnia na czym polegały prowadzone przez nią badania.
Jaki był główny cel Pani pracy doktorskiej?
Przedmiotem mojego doktoratu było opracowanie biologicznej metody oczyszczania surowego pofermentu z wykorzystaniem mikroorganizmów pozyskanych bezpośrednio ze środowiska – mikroglonów i drożdży. Badania prowadziłam głównie na odpadach pochodzących z biogazowni rolniczych, które odpowiadają za większość krajowej produkcji biogazu.
Dlaczego temat pofermentu staje się coraz ważniejszy?
Wraz z dynamicznym rozwojem biogazowni rośnie ilość pofermentu – produktu ubocznego powstającego podczas produkcji biogazu. O ile jego stała część może być wykorzystywana jako nawóz, o tyle frakcja płynna stanowi istotne wyzwanie środowiskowe. Zawiera ona duże ilości zanieczyszczeń organicznych oraz substancji biogennych, takich jak azot i fosfor, a jej oczyszczanie jest zwykle kosztowne i wymaga skomplikowanych procesów obróbki wstępnej.
Co wyróżnia opracowaną metodę na tle dotychczasowych rozwiązań?
Najważniejszym osiągnięciem badań było uzyskanie bardzo wysokiej skuteczności oczyszczania bez konieczności stosowania kosztownych procesów obróbki wstępnej, takich jak sterylizacja, filtracja czy rozcieńczanie. Dotychczas podobne efekty opisywane w literaturze osiągano zazwyczaj dopiero po zastosowaniu procesów obróbki wstępnej odcieku, co znacząco zwiększa koszty całego procesu i ogranicza możliwość jego wdrożenia w skali przemysłowej.
Jakie mikroorganizmy okazały się najbardziej obiecujące podczas badań?
W pracy wykorzystałam mało poznane dotąd izolaty środowiskowe mikroglonów i drożdży. Szczególnie obiecujące wyniki uzyskałam dla konsorcjum trzech gatunków mikroglonów: Microglena sp., Tetradesmus obliquus oraz Desmodesmus subspicatus. Układ ten niemal całkowicie usuwał ortofosforany oraz znaczną część azotu i związków organicznych obecnych w płynnym pofermencie. Co istotne, glony z rodzaju Microglena po raz pierwszy zostały wykorzystane do oczyszczania tego typu odpadów.
Co udało się ustalić na temat współpracy różnych mikroorganizmów?
W badaniach wykazałam również, że stosowanie wielogatunkowych konsorcjów mikroorganizmów może zwiększać efektywność procesu oczyszczania w porównaniu z wykorzystaniem pojedynczych kultur.
Jaką rolę w tym procesie odgrywają naturalnie występujące bakterie?
Badania potwierdziły także, że naturalnie występujące w płynnym pofermencie bakterie mogą wspierać proces oczyszczania i zwiększać jego skuteczność. Dodatkowo przeanalizowałam potencjał drożdży, wykazując, że również one mogą skutecznie uczestniczyć w oczyszczaniu płynnego pofermentu, co stanowi innowacyjne podejście w tej dziedzinie.
Czy efektem procesu jest wyłącznie oczyszczony poferment?
Ważnym efektem badań była również biomasa powstająca podczas oczyszczania. Zawiera ona cenne składniki, takie jak lipidy, białka i barwniki, które mogą zostać wykorzystane do produkcji biopaliw trzeciej generacji, nawozów oraz innych produktów o wysokiej wartości użytkowej.
W jaki sposób opracowana metoda wpisuje się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym?
Opracowana metoda pozwala jednocześnie oczyszczać odpady i odzyskiwać wartościowe związki. Wyniki pracy mogą przyczynić się do rozwoju zrównoważonych i ekonomicznie opłacalnych technologii wykorzystywanych w przemyśle biogazowym, wspierając efektywne zagospodarowanie produktów ubocznych oraz ograniczenie wpływu tego sektora na środowisko.
