MathUp daje przepis na algorytm odwagi: matematyka w obliczu ekstremalnych wyzwań

26-05-2026

Konferencja MathUp to wydarzenie, które przyciąga nie tylko studentów Politechniki Łódzkiej, ale także przedstawicieli innych uczelni z kraju i z zagranicy. To doskonała okazja, by dzielić się pasjami i dyskutować o problemach, z jakimi spotykamy się na co dzień nie tylko w ramach studiów, ale i w życiu prywatnym. 

Tematem przewodnim ósmej edycji Konferencji Zastosowań Matematyki była odwaga – odwaga ryzykowania na giełdzie, odwaga do uprawiania sportów ekstremalnych, a także odwaga intelektualna. Jak się bowiem okazuje, odwaga nierozerwalnie wiąże się z królową nauk.

Matematyka poza schematem

Kiedy myślimy o matematyce, rzadko pierwszym skojarzeniem jest adrenalina czy brawura. Jednak analiza tematów zaprezentowanych wystąpień ukazuje tę dziedzinę w zupełnie nowym, fascynującym świetle. Nie jest ona jedynie zbiorem suchych wzorów. To precyzyjny oręż do walki z chaosem, ryzykiem i ludzkimi słabościami. 

Błąd jako źródło wiedzy

Konferencja uzmysłowiła wszystkim słuchaczom, że matematyka uczy również odpowiedniego podejścia do błędu. Błąd w procesie naukowym nie jest porażką; jest etapem odkrywania i źródłem wiedzy. To dzięki popełnianym błędom i ich analizie możemy się rozwijać, dokonując zmian, które sprawiają, że jutro będzie lepsze od dzisiaj.

Dwie uśmiechnięte młode kobiety, jedna z nich trzyma dyplom, a druga puchar Zdobywczynie Pucharu Dziekana: Natalia Majda i Wiktoria Nowakowska

foto: Manuel Kucner-Tajpa

Równania adrenaliny

Należy jednak pamiętać, że nie każdy błąd można popełnić dwa razy. Prelekcje wyraźnie pokazały, że nauki ścisłe wkraczają tam, gdzie ważą się losy ludzkie i zapadają mikrosekundowe decyzje. Uprawiając sporty ekstremalne musimy bezbłędnie wyliczyć czas, siłę, prędkość i inne parametry układu, aby ewentualna pomyłka nie kosztowała nas zdrowia lub życia. Badacze dosłownie mierzyli się z „równaniami adrenaliny”, eksplorując matematykę na granicy ludzkich możliwości, o czym opowiadali studenci Politechniki Łódzkiej.

Ryzyko, giełda i chłodna kalkulacja

Błąd może być niezwykle kosztowny nie tylko w sporcie, ale i w dosłownym wymiarze finansowym. Szacowanie ryzyka to fundament przetrwania w świecie wielkich finansów. Autorzy wystąpień analizowali, jak zachować zimną krew i zneutralizować zagrożenia, by spać spokojnie, gdy giełda płonie. Gracze giełdowi do minimalizowania strat wykorzystują na przykład Model Blacka-Scholesa (opierając się na czynnikach takich jak Delta i Gamma) lub model Coxa-Rossa-Rubinsteina. Odwaga matematyka przejawia się tu w próbie wyceny ryzyka od prostego rzutu monetą aż po bezwzględne realia Wall Street.

Matematyka ratująca życie

Największej odwagi i precyzji wymaga jednak stawienie czoła niebezpieczeństwom, które nie wynikają z naszych własnych decyzji, lecz z sytuacji niezależnych od nas, gdzie stawką jest ochrona ludzkiego zdrowia i życia. To właśnie dlatego sukcesem tegorocznej edycji konferencji MathUp okazał się referat Natalii Majdy i Wiktorii Nowakowskiej z Politechniki Łódzkiej zatytułowany „Czy liczby mogą uratować życie? Matematyka w walce z wypadkami przy pracy”, nagrodzony Pucharem Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Łódzkiej, profesora Jacka Kucharskiego.

Precyzja w medycynie i inżynierii

Wystąpienia konferencyjne pokazały, jak potężne znaczenie mają obliczenia w naszym codziennym funkcjonowaniu. Matematyka przydaje się do wyznaczania spersonalizowanych dawek leków w terapiach pacjentów, a w obrazowaniu medycznym musi zadziałać bezbłędnie, zanim skalpel chirurga w ogóle dotknie serca pacjenta. Wspomaga również projektowanie implantów 3D, robotów ratunkowych czy potężnych budowli inżynieryjnych. 

Ujarzmienie sił natury wymaga zaufania do „krzywej, która trzyma tysiące ton” – matematycznego sekretu mostów wiszących. Równie istotne jest bezbłędne stosowanie metod matematycznych w projektowaniu statków powietrznych; to dzięki tej precyzji możemy czuć się bezpiecznie, startując z lotniska i wznosząc się ponad ziemię.

Sesja plakatowa

O odwadze i niebezpieczeństwach dyskutowano nie tylko podczas prelekcji. Warto wspomnieć o sesji plakatowej, która po raz pierwszy odbyła się w pełni stacjonarnie. Tematyka była niezwykle obszerna. Autorzy plakatów nie bali się analizować problemy decyzyjne Markowa w kontekście gry w blackjacka, czy też badać, jak odchylenie standardowe i „wariancja życia” potrafią zniszczyć misternie ułożoną kaloryczną precyzję. 

Za plakat podejmujący wyzwanie topologicznej detekcji bifurkacji w modelach terapii nowotworów, z rąk Dyrektor Centrum Nauczania Matematyki, profesor Barbary Kościelniak-Muchy, otrzymała nagrodę Hanna Klus reprezentująca Politechnikę Gdańską.

Matematyka, czyli jak wchodzić w oko cyklonu

Jak więc widać, dzisiejsza matematyka to nie nauka o spokoju. To nauka o tym, jak wchodzić w oko cyklonu – czy to w medycynie, inżynierii, czy na giełdzie – i wychodzić z niego z precyzyjnym, racjonalnym i ratującym życie rozwiązaniem. Z każdym zbadanym błędem i każdym obliczonym ryzykiem stajemy się o krok odważniejsi.

A Ty, Czytelniku, na jaki mądry czyn odważysz się dzisiaj?